Zastanawiasz się, dlaczego tak trudno rozpoznać, czy Twoje objawy świadczą o depresji, czy o zaburzeniach lękowych? To wcale nie jest proste, bo oba stany mają wiele wspólnego. Lęk i depresja mogą sprawić, że tracisz energię, czujesz się bezsilny, nie masz ochoty na spotkania z innymi ludźmi. Zdarza się nawet, że jedno towarzyszy drugiemu. Wiele osób doświadcza obu trudności równocześnie. Jednak istnieją różnice, które pozwalają zrozumieć, z czym tak naprawdę się zmagasz. Dzięki temu łatwiej znaleźć odpowiednią drogę leczenia i szybciej wrócić do równowagi.
Różnice między zaburzeniami lękowymi a depresją
Codzienne funkcjonowanie
Depresja ma w sobie ciężar, który przygniata i odbiera siłę do działania. Wstajesz rano i masz poczucie, że nie widzisz sensu w żadnej czynności. Nawet to, co kiedyś sprawiało przyjemność, teraz wydaje się bezwartościowe. Poczucie pustki i braku energii to najbardziej charakterystyczne oblicze depresji. W zaburzeniach lękowych wygląda to inaczej. Energia nie znika całkowicie, lecz jest jakby przechwytywana przez lęk. Zamiast pustki pojawia się napięcie, poczucie zagrożenia i gonitwa myśli. Osoba cierpiąca na lęk rzadko mówi, że nic jej się nie chce. Częściej powie, że nie może przestać się martwić, że serce bije jej szybciej, że nie potrafi się skupić, bo cały czas myśli o tym, co złego może się wydarzyć. Depresja to brak siły i brak nadziei. Zaburzenia lękowe to ciągłe czuwanie i napięcie. Oba stany są trudne, ale ich dynamika jest zupełnie inna.
Sfera emocji
Emocje w depresji są przytłumione. Często mówi się o poczuciu obojętności wobec świata i samego siebie. Możesz czuć, że nic Cię nie cieszy, nawet rzeczy, które dawniej wywoływały uśmiech. To zjawisko psycholodzy nazywają anhedonią. W depresji pojawiają się też silne wyrzuty sumienia i poczucie winy, które sprawiają, że obwiniasz się za to, że „nie radzisz sobie z życiem”.
W zaburzeniach lękowych emocje są bardziej gwałtowne. To fale niepokoju, strachu, a czasem paniki. Często pojawia się poczucie, że coś złego za chwilę się wydarzy, choć obiektywnie nic na to nie wskazuje. Zamiast pustki występuje nadmiar emocji, a zamiast obojętności nadwrażliwość na sygnały z otoczenia. Depresja wygasza emocje, lęk je intensyfikuje. Dlatego też doświadczenie obu zaburzeń jednocześnie jest wyjątkowo obciążające.
Objawy fizyczne
Ciało zawsze reaguje na psychikę. W depresji objawia się to spowolnieniem ruchowym, zaburzeniami snu, obniżonym apetytem. Możesz czuć się ociężały, zmęczony, a każdy krok kosztuje Cię wysiłek. Z kolei zaburzenia lękowe często manifestują się poprzez napięcie mięśni, przyspieszone bicie serca, drżenie rąk, zawroty głowy czy dolegliwości żołądkowe. Ataki paniki mogą dawać nawet poczucie, że zaraz umrzesz lub stracisz kontrolę nad sobą. Są to dwa zupełnie różne sposoby, w jakie ciało odpowiada na cierpienie psychiczne. Depresja spowalnia, a lęk przyspiesza.
Myślenie o przyszłości
Depresja zamyka horyzont. Patrzysz w przyszłość i widzisz pustkę, brak sensu i perspektyw. Możesz mieć poczucie, że nic się nie zmieni, że już zawsze będzie tak samo. W zaburzeniach lękowych przyszłość nie jest pusta, lecz pełna zagrożeń. Wyobraźnia podsuwa ci katastrofalne scenariusze. Zamiast zobojętnienia pojawia się nieustanny strach przed tym, co nadejdzie.
To dwa odmienne obrazy: depresja pokazuje przyszłość jako szarość bez nadziei, lęk maluje ją czarnymi scenariuszami, które wywołują paraliż.
Leczenie
Choć objawy są inne, obie trudności wymagają specjalistycznej pomocy. Psychoterapia daje przestrzeń, by zrozumieć źródła cierpienia i wypracować nowe sposoby radzenia sobie. W przypadku depresji często potrzebne jest połączenie terapii z farmakoterapią, aby przywrócić równowagę w układzie nerwowym. W zaburzeniach lękowych szczególnie pomocna okazuje się terapia poznawczo-behawioralna, która uczy zmiany sposobu myślenia i stopniowego oswajania lęku. Nie musisz sam rozstrzygać, czy to depresja, czy lęk. Rolą specjalisty jest postawienie diagnozy i zaproponowanie najlepszego leczenia. Twoim zadaniem jest zaufać, że istnieje droga wyjścia, i pozwolić sobie na wsparcie.
Nadzieja na zmianę
Jeśli w Twoim życiu pojawia się cierpienie, które odbiera Ci radość i spokój, nie ma znaczenia, czy nazwiesz je depresją czy lękiem. To, co naprawdę istotne, to fakt, że możesz szukać pomocy. Specjaliści rozumieją te różnice i potrafią pomóc Ci odnaleźć równowagę. Nie jesteś sam w tym doświadczeniu. Być może masz teraz wrażenie, że nie ma dla Ciebie wyjścia, ale to tylko część obrazu. W rzeczywistości zmiana jest możliwa. Psychoterapia otwiera drogę do innego życia.
Jeśli zauważasz u siebie objawy opisane powyżej, sięgnij po profesjonalne wsparcie. Możesz je znaleźć w naszym ośrodku, który oferuje pomoc psychologiczną.
